Fıkıhta Yer Alan Bazı Istılahlar (Terimler)

Her konu bir kitap olarak düşünülmüş ve konuyla ilgili istilahlar, o kitabın içerisinde verilmiştir.

Namaz Kitabı

Müdrik: Namazı bütünü ile imamla birlikte kılan kimsedir.
Lahik: İmamla birlikte namaza başlamasına rağmen namazın bütün rekatlarını, yahut bir kısmını imamla birlikte kılamayan kimsedir.
Mesbuk: Namazın tamamında yahut bir kısmı itibarıyla imama sonradan uyan kimsedir.

Beyi’ Kitabı

Beyi: Bir malı, diğer bir mal ile değiştirmektir.
Bayi: Bir malı başkasına satan kimsedir.
Mütebayian: Bir malı alan ile satana denir.
Mebi: Satılan şeye denir.
Bey’i Mün’akid: Tamamlanmış olan bey’e denir.
Gayr-i Mün’akid: Tamam olmamış olan beyi akdine denir.
Bey’i Mevkuf: Başkanın iznine bağlı olan satıştır.
Bey’i Fasid: Şartlarında eksiklik olan satışa denir.

Rehin Kitabı

Rehin: Bir malı ondan tamamen veya kısmen istifası mümkün olan bir hakk-ı mali mukabilinde o hak sahibinin veya başkasının elinde birrıza mahpus ve mevkuf kılmaktır.
Rahin: Rehin veren kimsedir.
Mürtehin: Rehin alan kimsedir.

İkrar kitabı

İkrar:Bir kimsenin kendisiyle alakalı olup, başkasına ait olan hakkı haber vermesidir.
Mukır:Başkasına ait olup kendisi ile alakalı olan hakkı haber veren kimsedir.
Mukarrunleh: Kendisine ait olan bir hak, başkası tarafından itiraf olunan hakiki veya manevi şahıstır.
Mukarrunbih: Bir kimsenin alakadar olup, başkasına ait bulunduğunu haber verdiği haktır.

İcare Kitabı

İcare: Cins ve miktarı belli olan bir menfaati malum bir bedel mukabilinde satmaktır.
İcar: Kiraya vermektir.
İsti’car: Kira ile tutmaktır.
Müste’cir: Kira ile tutan kimseye denir.
Me’cur: Kiraya verilen şey demektir.

Şuf’a Kitabı

Şuf’a: Bir mülk kaça satın alınmışsa, o mülke o para ile sahip olma hakkıdır.
Şefi: Satılacak bir mal için almakta üstünlük hakkı olan kimseye denir.
Meşfu: Satılmakla veya ıvaz şartıyla hibe edilmekle kendisine şuf’a hakkının taalluk ettiği akardır.
Meşfuunbih: Şefiin hakkı şuf’aya nailiyyetine sebep olan mülktür.
Kefalet Kitabı

Kefalet: Birisinin bir şeyi yapmadığı takdirde, kendisinin o işi yerine getireceğini kabullenmesidir.
Mekfülün leh: Bir malın edasını veya bir şahsın teslimini kefilinden talep ve davaya hakkı olan kimsedir.
Mekfülün anh: Borcunun edası veya şahsının teslimi hususunda kefalet yapılmış olan kimsedir.
Mekfülün bih: Kefilin edasını veya teslimini iltizam ettiği şeydir.

Havale Kitabı

Havale:Bir deyni bir zimmetten diğer bir zimmete yani bir zattan diğer bir zata nakletmektir.
Muhıl: Borcunu başkasının zimmetine nakleden kimsedir.
Muhalünleh: Muhılde alacağı olup ondan havaleyi alan kimsedir.
Muhalünaleyh: Kendi üzerine havaleyi kabul eden, muhilin borcunu ödemeyi iltizam eden kimsedir.
Muhalün bih: Havale olunan maldır.

Sulh Kitabı

Sulh: İki tarafın, yani müddeî ile müddeaaleyhin aralarında rızalarıyla nizaı refi’ ve izale eden akittir.
Musalih: Sulh yapan kimsedir.
Musalehunaleyh: Bedel-i sulh demektir.
Müsalehun anh: Dava edilen şeydir.

Hibe Kitabı

Hibe: Bir malı bir kimseye ıvazsız olarak vermektir.
Vahib: Bir şahsa bir malı bağışlamak suretiyle temlik eden kimsedir.
Mevhübün leh: Kendisine bir mal hibe edilmiş olan kimsedir.
Mevhüb: bir kimseye bağışlanan maldır.
Hediye: Bir kimseye ikram için hibe olarak verilen veya gönderilen maldır.

Gasb kitabı

Gasb: Bir kimsenin mütekavvim ve muhterem bir malını sarahaten ve delaleten veya adete nazaran izni olmaksızın haksız yere elinden veya daire-i tasarrufundan ahz etmektir.
Gasıb: Başkasının malını elinden veya daire-i tasarrufundan tekallüb tarikıyle haksız yere alenen ahz eden kimsedir.
Mağsub: Başkasından haksız yere tekallüben ve alenen ahz edilen şeydir.
Mağsubün minh: Elindeki veya daire-i tasarrufundaki bir malı başkası tarafından tekallüben ve alenen ahz olunan kimsedir.

Nikah Kitabı

İstinkah:Nikahlanmak demektir.
Zevc:Bir kadının nikahına sahip olan erkek demektir.
Zevce: Bir erkeğin nikahı altında bulunan kadın demektir.
Mehir: Zevcenin akd-i nikah ile müstehik olduğu maldır ki, onu zevcinden alır.

Talak Kitabı

Talak: Akd-i nikahı hususi lafızlarla filhal veya filmeal raf ve izale etmektir.
Tatlik: Zevceyi boşamak demektir.
Mutallik: Zevcesini boşayan erkektir.
Mutallaka: Zevcinden boşanmış olan kadındır.
Mebtüte: Zevcinden üç talak ile ayrılmış olan kadındır.

Kazif Kitabı

Kazif: Bir kimseye tayir ve şetm maksadıyla zina isnat etmek demektir.
Kazif: Başkasına zina isnat eden şahsa denir.
Makzüf: Kendisine zina isnad edilen kimseye denir.
Makzüfün bih: Zina isnadında kullanılan kelimelere denir.
Makzüfün fih: Kazfin vukubulduğu yere denir.

Sirkat Kitabı

Sirkat: Mal-ı mütekavvimi, mekanı muhrezden sahibinin izni olmaksızın almak demektir.
Sarik: Sirkat işini yapan kimseye denir.
Mesruk: Çalınmış olan şeye denir.
Mesrukun minh: Malı çalınan kimseye denir.
Mesrukun fih: Sirkat hadisesinin vukubulduğu yere denir.

Dava Kitabı

Müddeî: Bir hakkın kendisine ait olduğunu hakim huzurunda iddia eden kimsedir.
Müddea aleyh: Kendisinden hakimin huzurunda bir hak talep olunan şahıstır.
Müddea: Müddeînin dava ettiği şeydir

Vasiyyet Kitabı

Vasiyyet: Bir malı veya menfaati ölümden sonraya izafetle, bir şahsa veya hayır cihetine meccanen temlik etmektir.
Mûsa bih: Ölümden sonraya izafetle temlik edilen mal veya menfaattir.
Mûsa leh: Kendisine vasiyyet yapılan şahıstır.
Mûsî: Mal veya menfaati vasiyet eden kimsedir.
Vasî: Bir kimsenin malında veya çocuklarının işlerinde tasarruf etmek üzere nasbedilen kimsedir.

Feraiz Kitabı

İlm-i Feraiz: Ölünün terikesine taalluk eden haklardan ve terikenin muayyen sehimler üzerine taksiminden bahseden ilimdir.
Ashab-ı Feraiz: Mirastan hisseleri nassan muayyen olan varislerdir.
Asabe: Ashab-ı feraiz ile beraber bulunduklarıhalde onların sehimlerinden mütebaki terikeye müstehik olan ve ashab-ı feraiz bulunmadığı takdirde terikenin tamamını ihraz eden yakınlardır.
Sulbiyye: Bir kimsenin öz kızı demektir.
İbniyye: Bir kimsenin oğlunun öz kız evladıdır.
Terike: Bir müteveffanın kendisine ait olmak üzere terk etmiş olduğu maldır.
Miras: Bir müteveffanın terikesinden yakınlarına intikal eden maldır.
Sehm: Hisse, varislerden her birinin terikeden müstehik olduğu miktardır.
Tashih-i mes’ele: Varislerin sehimlerini hiçbiri hakkında kesr vaki olmayacak surette ve mümkün mertebe en az bir miktardan göstererek terikeyi kabil-i taksim bir hale koymaktır.
Temasül: İki adedin birbirine müsavi olmasıdır.
Tedahül: İki adetten birinin diğeriyle tamamen taksimi kabil olmasıdır.
Tevafuk: İki adetten birinin diğeriyle taksimi kabil olmayıp üçüncü bir adet ile taksimi kabil olmasıdır.
Tebayün: İki adet arasında birden başka kasım-ı müşterek bulunmamasıdır.

Yeni yorum gönder

  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <img> <b> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Son yorumlar

Anket

Milli Eğitim Bakanlığının Uyguladığı TEOG (Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş) Sistemi, Sizce Uygulanmalı mı?: