Modifikasyon, Mutasyon ve Adaptasyon Ödevi

Fen ve Teknoloji Dersi Ödevlerini buradan yayınlamaya devam ediyoruz.

Modifikasyon, Mutasyon ve Adaptasyon Ödevi

8.SINIF PERFORMANS ÖDEVLERİ

ÜNİTE 1 HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM
KONU: GENETİK ALANINDAKİ GELİŞMELER

ADAPTASYON-MODİFİKASYON-MUTASYON

Kalıtımla İlgili Yeni Bilgiler:

Bugün dünyamız çözüm bekleyen pek çok sorunla karşı karşıyadır.

Bu sorunların en önemlileri, çevre kirliliği, açlık, hastalıklar ve yetersiz kalan doğal kaynaklardır.

Kalıtımla ilgili yapılan çalışmaların bu sorunların çoğuna çözüm bulması beklenmektedir.

21. yüzyılda genlerin kullanımıyla insan hayatını kolaylaştıran pek çok ürün elde etmek mümkün olacaktır.

Bu çalışmalardan bazıları şunlardır:

İnsan yumurta ve sperm genlerinin şifresinin çözülmesiyle, bu hücrelerdeki hastalık genleri tespit edilerek sağlamlarıyla değiştirilebilir.

Sirke sineğinin genlerinde yapılan çalışmalarla ömrünün uzaması sağlandı. Aynı uygulamalar insanlarda yapılabilir.

İnsan vücudunda doğal olarak üretilen antibiyotiklerin suni ortamlarda üretilerek vücudunda yabancı olmayan ve yan etkisi bulunmayan ilaçlar yapılabilir.

Bir canlıya ait genlere eklemeler yapılarak canlıya yeni karakterler kazandırmak mümkün olabilir.

Genetik Alanındaki Gelişmeler

DNA'yı oluşturan ve canlıların sahip oldukları özelliklerin yavru bireylere aktarılmasını sağlayan genler ve genleri oluşturan nükleotitlerin dizilişini inceleyen bilim dalına genetik mühendisliği denir.

Genetik alanında yapılan çalışmalar çok hızlı
ilerlemektedir. Genetik mühendisliğinin yaptığı çalışmalar sonunda son 15 yılda biyolojinin ve insanlık tarihinin dönüm noktası sayılabilecek iki önemli olay gerçekleşmiştir.

Bunlardan biri İskoç bilim adamı Dr. Wilmut’un gerçekleştirdiği ve 1997 yılında açıklanan koyun kopyalama olayıdır.

Dr. Wilmut bu çalışmada, bir koyunun memesinden aldığı çekirdeği, bir başka koyuna ait çekirdeği alınmış yumurta hücresine yerleştirdi.

Bu şekilde elde edilen embriyoyu özel ortamda geliştirerek yumurtası alınan koyunun rahmine yerleştirdiler.Bir süre sonra DNA’sı alınan koyunun kopyası elde edilmiş oldu.

Genetikteki önemli gelişmelerden diğeri ise insan genom projesidir.

Bu proje ile insana ait bütün genlerin haritasının çıkarılması ve genlerin şifresinin çözülmesi planlanmaktadır.

Hangi genin insana ait hangi karakterden sorumlu olduğu tespit edilecek.

Elde edilen bu bilgilerle kalıtsal hastalıkların erken tanınması ve tedavi edilmesi amaçlanmaktadır.

Belki tedavisi hayal bile edilemeyen renk körlüğü, hemofili, albinizm gibi hastalıkların tedavisi mümkün olacak.

Biyoteknoloji Uygulamalarının Sağladığı Yararlar

Bitki ve hayvanların genetik yapısını etkileyerek verimli ırklar elde etmek için geliştirilen tekniklere biyoteknoloji denir.

Biyoteknolojik yöntemlerin uygulandığı bazı alanlar :

Tıp: İnsülin, büyüme hormonu, antibiyotikler gibi biyolojik moleküller ucuza ve bol miktarda üretilmektedir.
Tarım:Bitkilerin genetik yapısının geliştirilmesiyle verim arttırılabilir.

Tarım zararlılarına karşı biyolojik mücadele gerçekleştirilmektedir.

Hayvancılık:Hayvanların et, süt verimi için çaprazlama ve diğer yöntemlerle yeni hayvan ırkları geliştirilmiştir.

Adli Tıp:DNA analizleri, babalık testi çalışmaları, olayların çözümlenmesine yardımcı olur.

Çevre:Bazı bakteri, alg ve mantarlar endüstriyel ve evsel atıkların, ağır metallerin ortadan kaldırılmasında kullanılmaktadır.

Adaptasyon
Adaptasyon canlının yaşadığı ortama uyum sağlamasıdır.

Başka bir ifadeyle canlıların belirli ortam şartlarında yaşama şansını arttıracak çeşitli davranış ve özelliklerdir. Adaptasyon kalıtsal özellik taşır.

Türün yavru bireylerinde de aynı özellikler görülür.

Adaptasyona örnekler:

Kutup ayılarının postlarının beyaz olması: Sürekli karla kaplı olan ortamda kamufle olarak tehlikelerden korunmalarını sağlar.

Kutup ayılarının derilerinin altında kalın yağ tabakası olması:Yağ iyi bir yalıtkan olduğu için soğuk havanın kutup ayısına etkisini azaltır.

Kutup ayılarının ayaklarının geniş olması:
Ağır vücutlarını dengede tutmak için kısa bacaklara ve geniş ayaklara sahiptir.Ayrıca ince buz ve yumuşak kar tabakada hareket eden kutup ayıları bu sayede buzları kırmadan ve kara batmadan yürüyebilmektedir.

Kutup ayılarının burunlarının suda kapanması:
Burunlar su içinde kapanarak içeri su girmesi engellenir. Ayrıca kutup ayıları suda gözlerini açabilirler ve bu sayede kolayca avlanabilirler.

Develerin uzun kirpikleri :
Çöl ortamında kum fırtınalarından gözlerini korumak için uzun kirpiklere sahiptir.

Develerin hörgüçlerinde yağ depolaması: Kurak çöl ikliminde sürekli su bulamayan develer hörgüçlerindeki yağı suya dönüştürerek ihtiyaçlarını karşılarlar ve 3 hafta susuz yaşayabilirler.

Develerin kulaklarının kıllı olması: Çöl fırtınalarından korunmak için kıllı kulaklara sahiptir. Bu sayede kulaklarının içine kum kaçmamış olur.

Nilüferin yapraklarındaki hava boşluğu: Nilüfer bitkisi su yüzeyinde yaşar.
Eğer suya batarsa yaşayamaz. Bu yüzden nilüfer çiçeğinin yapraklarının içinde hava bulunur.

Bu hava tıpkı bir can yeleği gibi çiçeğin batmasını engeller.

Çevre Etkenlerinin Kalıtımdaki Rollerine Örnekler
Bir canlıda karakterlerin oluşumunu genetik yapı ve çevre koşulları etkiler. Canlıda görülen özelliklerin bazıları sadece kalıtsal olmasına rağmen, bazıları kalıtım ve çevrenin karşılıklı etkileşimiyle ortaya çıkabilir.
Farklı ortamlarda yetiştirilen tek yumurta ikizlerinde boy, kilo, zekâ seviyesi gibi özelliklerde farklılık olduğu gözlenmiştir.

Modifikasyon

Ortam şartlarının etkisiyle, canlının dış görünüşünde meydana gelen, geçici değişikliklere modifikasyon denir.
Modifikasyona ışık, ısı, besin, nem gibi çevre koşulları sebep olur.

Modifikasyona sebep olan çevre koşulları ortadan kalktığında modifikasyonda ortadan kalkar.

Modifikasyon örnekleri:

Bir kovanda döllenmiş yumurtadan çıkan arı larvası bal ve çiçek tozuyla beslenirse işçi arı, arı sütüyle beslenirse kraliçe arı olur.

Çuha çiçekleri 30–35°C sıcaklıkta beyaz, 15–20°C’de kırmızı çiçek oluşturur.

İnsan teni güneşte bronzlaşarak renk değiştirir.
Himalaya tavşanının kulak, kuyruk ve ayak tüyleri kışın siyah, yazın beyaz olur.

Işıksız ortamda yetiştirilen fidelerin renksiz olup, ışıklı ortamda klorofil sentezleyerek yeşil olması

Mutasyon

DNA’nın yapısında meydana gelen değişmeye mutasyon denir.

Mutasyona sebebi çoğunlukla radyasyon, kimyasal maddeler, sıcaklık, kanserojenler, pH değişikliği gibi dış faktörler sebep olur.

Nadiren DNA’nın kendini kopyalaması esnasında mutasyon gerçekleşebilir.

Canlının vücut hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar sonraki nesillere aktarılmaz.

Üreme hücrelerindeki mutasyonlar yavruya aktarılır.

Mutasyon DNA yapısında meydana gelen bir bozulma olduğundan sonuçları genellikle olumsuzdur.

Mutasyon canlının iç, dış yapısında ve vücut fonksiyonlarında bozulmalara sebep olur.

Mutasyon, gen ve kromozom mutasyonu olmak üzere ikiye ayrılır.
Gen (Nokta) Mutasyonu
Gen mutasyonu bir DNA molekülünün belli bir yerinde meydana gelen değişmedir.

Kromozom Mutasyonu

Kromozomlardan bir parçanın kopması, kopan parçanın ters dönerek bağlanması veya yerine başka bir parça bağlanması gibi durumlarda ortaya çıkan mutasyona kromozom mutasyonu denir.

Hücre bölünmesi sırasında ortaya çıkan kromozom sayısındaki artma veya azalmada kromozom mutasyonudur.

Canlıların Çeşitliliği (Türler)

Yeryüzünde yaşayan milyonlarca canlı türü vardır. Ortak atadan gelen, benzer yapı ve özelliklere sahip, kısır olmayan canlılar oluşturan canlı topluluğuna tür denir.

Örneğin; insanlar, aslan, kutup ayısı, leylek birer türdür. Bu canlı türlerinin hepsi yaşadığı ortamla uyum içerisindedir.

Örneğin bir çöl faresi çöl ortamına, bir penguen kutup şartlarına göre donatılmıştır.

Farklı türler arasında hem görünüm hem de genetik bakımından farklılıklar olmakla birlikte aynı türe ait birey arasında da önemli farklılıklar bulunur.

Çöl tilkileri ile soğuk bölgelerde yaşayan tilkiler arasında, kulak, kuyruk ve ayak uzunlukları, vücut hacmi ve kürk yapıları bakımından farklılık vardır.

Canlı Çeşitlerinin Farklılık, Benzerlik ve Değişmelerine Örnekler

Belli bir çevrede yaşayan bir türün bireyleri arasında, ortak atadan gelmiş olmaktan kaynaklanan pek çok benzerlik vardır.

Ancak bu topluluğa dışarıdan yeni bireyler gelmesi veya mutasyon gibi faktörlerle benzerlikler azalabilir.
1850’li yıllara kadar Manchester bölgesinde güve kelebekleri açık renkliydi.

Bu kelebekler açık renkli ağaç gövdelerinde kuşlar tarafından fark edilmiyordu.1850’li yıllardan sonra sanayi devrimiyle, kirliliğe duyarlı likenlerin yok olması, ağaç gövdelerinin is ve kurumla kaplanması sonucu beyaz güve kelebekleri kolayca fark edilmeye başlandı.

Ortama uygun rengi olan siyah güve kelebekleri kuşlar tarafından fark edilmediği için çoğalmaya devam ederken beyaz güve kelebeklerinin sayısı sürekli azalmıştır.

Çevre şartlarına uyum sağlayamayan canlıların yok olmasına doğal seleksiyon denir.

İnsanların, daha verimli bitki ve hayvan ırkları elde edebilmesi için yaptığı seçime yapay seleksiyon denir..

adaptasyon

çok uzun

Yeni yorum gönder

  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <code> <img> <b> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Son yorumlar

Anket

ASDEP Projesinde Görev Yapmaya En Uygun Bölüm Sizce Hangisi: